W dzisiejszych czasach budując dom, skupiamy się na tym by był on energooszczędny, czyli przede wszystkim szczelny (by nasze zgromadzone ciepło – nie uciekało). Niestety nie gwarantuje nam tego wentylacja grawitacyjna. Polega ona na wymianie powietrza dzięki szczelinom w domu. W przypadku domu energooszczędnego – szczelin praktycznie nie mamy. Stawiając dom energooszczędny rekuperacja to konieczność! Posiadamy dzięki niej wentylację, nie tracąc przy tym ciepła.
Co to jest rekuperator i do czego służy
Rekuperator to urządzenie wentylacyjne z odzyskiem ciepła, które odzyskuje energię z powietrza wywiewanego z budynku i przekazuje ją do powietrza nawiewanego. Dzięki temu następuje wymiana powietrza z jednoczesnym ograniczeniem strat ciepła, co przekłada się na oszczędności w ogrzewaniu. Działanie rekuperacji polega na mechanicznej wymianie zużytego powietrza na świeże, oczyszczone z zewnątrz, podczas tego procesu zostaje odzyskiwane ciepło, z powietrza pobranego z domu.
Funkcje rekuperatora
- Wymiana powietrza: usuwa zużyte, zanieczyszczone powietrze z pomieszczeń i dostarcza świeże, przefiltrowane powietrze z zewnątrz.
- Odzysk ciepła: przekazuje ciepło z powietrza wywiewanego do powietrza nawiewanego, co minimalizuje straty ciepła i obniża koszty ogrzewania.
- Poprawa jakości powietrza: filtruje powietrze, usuwając kurz, pyłki i inne zanieczyszczenia.
- Utrzymanie komfortu cieplnego: zapewnia stałą temperaturę w pomieszczeniach, niezależnie od warunków zewnętrznych.
Jak działa rekuperacja?
Sercem systemu rekuperacji, jest centrala wentylacyjna, czyli rekuperator. Wyciąga on powietrze z dwóch stron na raz – z dworu oraz z domu. Strumienie te spotykają się ze sobą w rekuperatorze, a dokładnie w wymienniku ciepła. Strumienie nie mieszają się ze sobą, ponieważ każde z nich przepływa osobnym kanałem. Powietrze pobrane z domu przechodzi przez wymiennik, gdzie zostawia swoje ciepło, natomiast powietrze nawiewane z zewnątrz przyjmuje to ciepło z powrotem. Finalnie oczyszczone i ocieplone powietrze jest rozprowadzane kanałami wentylacyjnymi po całym domu, a brudne jest wyrzucane na zewnątrz.
Atutem rekuperacji jest również pozbawienie powietrza z wszelkich alergenów, dzięki czemu rekuperacja jest wskazana dla alergików. Reasumując – szczęśliwy posiadacz rekuperacji może cieszyć się oczyszczonym powietrzem w swoim domu bez utraty ciepła!
Budowa i działanie rekuperatora
Rekuperator to centrala wentylacyjna z wymiennikiem ciepła, wentylatorami nawiewnym i wywiewnym, filtrami oraz elementami sterującymi.
- Wymiennik ciepła: Odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego i przekazuje je do powietrza nawiewanego.
- Wentylatory: Zapewniają ruch powietrza w instalacji wentylacyjnej.
- Filtry: Oczyszczają powietrze z zanieczyszczeń.
- Elementy sterujące: Pozwalają na regulację parametrów pracy rekuperatora.
System wentylacji składa się z: czerpni, wyrzutni, nawiewu i wyciągu z pomieszczeń. Czerpnia zaciąga świeże powietrze z zewnątrz i wprowadza je do wymiennika ciepła w rekuperatorze. Wyciąg pobiera powietrze z wewnątrz i wprowadza je do wymiennika osobnym kanałem. W wymienniku zachodzi proces przekazania ciepła. Powietrze z domu oddaje ciepło temu zaciągniętemu z zewnątrz. Następnie, po przekazaniu ciepła, zużyte powietrze jest wyrzucane na zewnątrz – wyrzutnią, a świeże i ogrzane jest rozprowadzane po domu.
Korzyści z rekuperacji
- Oszczędności na ogrzewaniu: Dzięki odzyskowi ciepła koszty ogrzewania mogą być niższe nawet o 30-50%.
- Poprawa komfortu: Stała, kontrolowana wymiana powietrza zapewnia świeże i czyste powietrze w pomieszczeniach.
- Zdrowszy klimat w domu: Eliminuje wilgoć i zapobiega rozwojowi grzybów i pleśni.
- Ochrona środowiska: Redukuje zużycie energii, co ma pozytywny wpływ na środowisko.
Wentylacja mechaniczna, a grawitacyjna
To, co różni wentylację mechaniczną od grawitacyjnej, to fakt, że mechaniczna nie tylko wentyluje pomieszczenie, lecz ponadto oczyszcza je z zanieczyszczeń oraz odzyskuje ciepło ze zużytego wcześniej powietrza.
Wentylacja grawitacyjna wyciąga z domu powietrze, tracąc jego ciepło. Jednocześnie zaciąga powietrze z dworu (wprowadzając je przez nieszczelności w domach takie jak: szpary w oknach i drzwiach, kratki wentylacyjne), które jest zimne (zimą) i nieoczyszczone.
Rekuperacja – kiedy montować?
O rekuperacji najlepiej zacząć myśleć jeszcze na etapie budowy domu. Jeśli zdecydujemy się na montaż rekuperacji już w domu wybudowanym – będzie wiązało się to z większymi kosztami wynikającymi z prac, które będą trwały po prostu dłużej. W momencie budowy wystarczy, że zamontujesz instalację. Nie musisz mieć jeszcze rekuperatora. Na początku wystarczy rozprowadzić odpowiednie kanały i zabezpieczyć miejsce, w którym ma być zainstalowany rekuperator.
Zalety rekuperacji
Rekuperacja zwiększa komfort mieszkania, dba o nasze zdrowie i daje nam oszczędność energii. Daje nam ona jednak jeszcze dodatkowe korzyści, takie jak:
- filtruje powietrze z pyłków, co jest korzystne dla alergików;
- oczyszcza powietrze z dymu, spalin samochodowych;
- daje nam pełną kontrolę nad ilością powietrza nawiewanego i wywiewanego;
- usuwa wilgoć, co przynosi efekt niezaparowanych luster w łazience;
- szybko usuwa zapachy, np. gotowanego jedzenia w kuchni;
- zmniejsza ilość kurzu w domu, przez co jest w nim mniej wirusów, bakterii i roztoczy;
- przez brak konieczności otwierania okien, zmniejsza się ilość owadów w domu oraz nie przeszkadza nam aż tak hałas uliczny;
- w domu z rekuperacją szybciej schnie pranie, podłogi po umyciu;
- instalacje można rozbudować o system docieplania i chłodzenia powietrza (jednak nie daje to takich możliwości jak np. klimatyzacja);
- wentylacja mechaniczna może być całkowicie automatyczna, dzięki czujnikom CO2 i wilgoci;
- jest możliwość podłączenia jej pod instalacje inteligentnego domu;
- zwiększa wartość i standard domu.
Czy rekuperacja jest niezbędna?
Wentylacja w domu jest niezbędna. Do wyboru mamy grawitacyjną i mechaniczną. O wadach wentylacji grawitacyjnej wspomnieliśmy już wcześniej, tak jak i o zaletach mechanicznej. Oszczędność energii, komfort, korzyści zdrowotne wynikające z posiadania rekuperacji dają nam pewność, że warto inwestować w rekuperację (której koszty są porównywalne do wentylacji mechanicznej).